Detaylı rehber
Mevzuata bağlı, adım adım açıklama
Yargı harcı, devletin yargılama hizmeti karşılığında aldığı kamu alacağıdır. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (1) sayılı Yargı Harçları Tarifesi, hem dava açılışında hem icra takibinde alınacak harçları kalem kalem düzenler. Her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı genel tebliğleri ile maktu harçlar yeniden değerleme oranında güncellenir; nispi oranlar ise kanunla belirlenir ve değiştirilmedikçe sabit kalır.
BaroCep'in yargı harcı hesaplayıcısı, 2026 Yılı Yargı Harçları Tarifesi tarifesi ile başvurma harcı, peşin nispi/maktu karar ve ilam harcı, BAM ve Yargıtay aşaması harçları ile icra peşin harcını tek panelde gösterir. Aşağıdaki rehber, harç kalemlerini ve pratikte sık karşılaşılan istisnaları açıklar.
Harç kalemleri — başvurma, karar ve ilam
Bir davanın açılışında devlete ödenen başlıca harçlar:
- Başvurma harcı (m.27): Her dava açılışında ödenen maktu harç. Yıllık tarifede mahkeme derecesine göre değişir.
- Karar ve ilam harcı:Konusu para olan davalarda nispi (binde 68,31), olmayan davalarda maktu olarak hesaplanır. Açılışta 1/4'ü peşin alınır (m.28).
- Tahsil harcı: İcra takibinde tahsil aşamasında alınır; oranı tahsil türüne göre farklılaşır.
Nispi vs. maktu dava harcı
Nispi karar ve ilam harcı, dava değerinin binde 68,31'i olarak hesaplanır. Hüküm altına alınan değer üzerinden bulunur, ancak tarifedeki maktu karar ve ilam harcından az olamaz.
Maktu karar ve ilam harcı, boşanma, soyadı tashihi, idari işlem iptali gibi parayla ölçülemeyen davalarda uygulanan ve tarifede yıllık olarak belirlenen sabit miktardır.
Açılışta peşin alınan 1/4 — Harçlar K. m.28
Karar ve ilam harcı kural olarak hüküm kesinleştikten sonra tahsil edilir. Ancak 492 s.K. m.28 uyarınca nispi karar ve ilam harcının dörtte biri (1/4) açılışta peşin olarak alınır. Geri kalan üç çeyrek, karar kesinleşince ödenecektir.
Hesaplayıcıda "Peşin alınan" satırı, nispi karar ve ilam harcının %25'ini özet olarak gösterir; toplam açılış maliyeti = başvurma harcı + peşin 1/4 olarak çıkar.
İcra takibi — başvurma + binde 5 peşin
İcra takibinde açılış aşamasında iki harç ödenir:
- İcra başvurma harcı — yıllık tarifede maktu.
- Peşin harç — binde 5 — takip tutarı üzerinden hesaplanır. Bu harç tahsilatta alınacak tahsil harcından mahsup edilir.
Hesaplayıcının "İcra takibi" sekmesi, takip tutarını girince başvurma + binde 5 peşin toplamını gösterir.
BAM ve Yargıtay aşaması harçları
Kanun yolu aşamalarında da maktu başvurma ve karar harçları alınır. Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) ve Yargıtay (temyiz) için tarifede ayrı maktu kalemler bulunur. Nispi karar ve ilam harcı, ilk derecede hesaplanmış kalır; kanun yolunda yeniden nispi olarak alınmaz, yalnızca maktu kanun yolu harçları eklenir.
Gider avansı, posta ve damga vergisi dahil değildir
Davanın açılışında gider avansı (HMK m.120) ayrıca yatırılır. Avans, tebligat, bilirkişi, keşif, tanık gibi giderleri karşılamak için yatırılan ön ödemedir. Posta masrafları, damga vergisi ve diğer harici giderler de bu hesaba dahil değildir.
BaroCep'in hesaplayıcısı yalnızca yargı harcı kalemlerini gösterir; gider avansı ve damga vergisi kalemleri için Destek sayfasındaki bilgi notlarına bakabilirsin.
Harçtan muafiyet ve indirim halleri
492 s.K. m.13 ve m.123, bazı dava ve takiplerin harçtan muaf veya kısmen muaf olduğunu düzenler:
- Kamu kurumlarının taraf olduğu bazı davalar
- İş Mahkemesi'nde işçi tarafından açılan davalarda maktu harç (özel düzenleme uyarınca)
- Adli yardım (HMK m.334) hâlinde harçtan muvakkaten muafiyet
Hesaplayıcı genel kuralı uygular; muafiyet hâlleri için davanın türüne göre özel düzenlemeyi kontrol et.
Sık yapılan 5 hata
- Açılışta tüm karar ilam harcını yatırmak. Açılışta yalnızca 1/4'ü peşin alınır.
- Gider avansını harca eklemek. Gider avansı harçtan ayrıdır (HMK m.120).
- Maktu sınırı atlamak. Nispi sonuç maktudan düşükse maktu uygulanır.
- Tarife yılını karıştırmak. Yıl başında yenilenen maktu harçları kontrol et.
- İcra peşin harcı tahsil harcı ile karıştırmak. Peşin %0,5 açılışta; tahsil harcı tahsilat sırasında uygulanır.
