Yargı harçları, devletin yargılama hizmeti karşılığında aldığı kamu alacaklarıdır. Kalem kalem hesaplanır ve 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (1) sayılı tarifede yer alır. 2026 dönemi için maktu kalemler yıllık yeniden değerleme oranıyla güncellenir; nispi oranlar ise kanunla belirlenen %0,6831 olarak kalır.
Dava açılışında ödenen kalemler
- Başvurma harcı (m.27): Her dava açılışında ödenen maktu harç; mahkeme derecesine göre değişir.
- Karar ve ilam harcının 1/4'ü (m.28): Nispi karar ve ilam harcının dörtte biri açılışta peşin alınır. Geri kalan üç çeyrek hüküm kesinleştiğinde tahsil edilir.
- Gider avansı (HMK m.120): Tebligat, bilirkişi, keşif ve benzeri giderleri karşılamak üzere yatırılan ön ödeme. Yargı harcından ayrıdır.
- Posta masrafları ve damga vergisi: Ayrı kalemler, harç hesabına dahil değildir.
Nispi karar ve ilam harcı — %0,6831
Konusu para veya parayla ölçülebilen davalarda karar ve ilam harcı nispi olarak hesaplanır:
Karar ilam harcı = Dava değeri × 0,06831
Bu rakam, tarifedeki maktu karar ve ilam harcından az olamaz. Hesabın 1/4'ü açılışta peşin alınır. Örnek:
| Dava değeri | Nispi karar ilam | Açılışta 1/4 |
|---|---|---|
| 100.000 TL | 683,1 TL | 171 TL |
| 500.000 TL | 3.415,5 TL | 854 TL |
| 1.000.000 TL | 6.831 TL | 1.708 TL |
Hesap ayrıntısı için BaroCep yargı harcı hesaplayıcısını kullanabilirsin.
Maktu karar ve ilam harcı
Konusu para olmayan davalarda (boşanma, soyadı tashihi, idari işlem iptali, vesayet) tarifede yıllık olarak belirlenen maktu karar ve ilam harcı uygulanır. Bu kalem, açılışta tamamı ödenir; nispi gibi 1/4'ü peşin sistemi geçerli değildir.
Kanun yolu aşaması
İstinaf (BAM) ve temyiz (Yargıtay) aşamalarında ayrı maktu başvurma ve karar harçları alınır. Nispi karar ve ilam harcı yeniden hesaplanmaz; ilk derecede belirlenen kalır.
Gider avansı ile harç farkı
Harç, devlete ödenen kamu alacağıdır ve mahkeme veznesi tarafından tahsil edilir. Gider avansı ise davanın işleyişi için yapılacak giderlere karşılık alınır; davanın sonunda kullanılmayan kısmı taraflara iade edilir. İki kalem ayrı ayrı yatırılır ve hesaplanır.
Pratik kontrol listesi
- Tarife yılı doğru mu seçildi?
- Mahkeme derecesi (ilk derece / BAM / Yargıtay) belirlendi mi?
- Nispi mi maktu mu uygulanacak?
- Açılışta 1/4 peşin hesabı yapıldı mı?
- Gider avansı, damga vergisi ayrı yatırılacak mı?
Önemli:Tarife güncellemeleri her yıl ocak ayında yapılır. Hazine ve Maliye Bakanlığı genel tebliğini Resmî Gazete'den teyit edin; eski tarife uygulamak harca itiraz sebebidir.