Detaylı rehber
Mevzuata bağlı, adım adım açıklama
Vekalet ücreti, avukatın hukuki yardımı karşılığında müvekkilinden alacağı ücret ile yargılama sonunda karşı tarafa yükletilen ücretten oluşur. Türkiye Barolar Birliği'nce hazırlanan ve Resmî Gazete'de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT), bu ücretin alt sınırını belirler. BaroCep'in bu sayfadaki hesaplayıcısı, yürürlükteki AAÜT 2025-2026 verisiyle çalışır; tarife güncellendiğinde otomatik tazelenir.
Aşağıdaki rehber, hesaplayıcıyı en doğru şekilde kullanmanı sağlamak için davanın niteliği, mercii, kademeli oran, karşı vekalet ücreti, kısmen kabul/red, icra dairesi ve seri dava başlıklarını adım adım anlatır.
Nispi mi, maktu mu? — Davanın niteliği belirler
AAÜT, vekalet ücretini iki ana yöntemle düzenler:
- Maktu vekalet ücreti, tarifede ilgili mercii ve dava türü için yıllık olarak belirlenmiş sabit tutardır. Boşanma, soyadı tashihi, idari işlemin iptali ve nüfus davaları gibi konusu para veya parayla ölçülebilir bir değer içermeyen davalarda uygulanır.
- Nispi vekalet ücreti, dava değeri üzerinden kademeli oranlarla hesaplanır. Alacak, tazminat, istirdat gibi konusu para ile ölçülebilen davalarda kullanılır. Sonuç, maktu vekalet ücretinin altında kalamaz.
BaroCep hesaplayıcısı, seçtiğin mercii ve dava türü üzerinden bu iki yöntemden uygun olanı otomatik uygular. Sonuçta hangi maddenin esas alındığını ve nasıl kademe geçildiğini şeffaf olarak gösterir.
Kademeli (basamaklı) hesap mantığı
Nispi vekalet ücreti, dava değerinin tek bir orana çarpılmasıyla bulunmaz; AAÜT m.10 uyarınca kademe sınırları içinde uygulanan farklı oranların toplanmasıyla bulunur. Örneğin:
- İlk dilim (ör. 0–50.000 TL): %16
- İkinci dilim (ör. 50.000–500.000 TL): %15
- Üçüncü dilim (ör. 500.000–1.000.000 TL): %12
- Üst dilimler: tarifeye göre azalan oranlarla
Hesaplayıcı her bir kademenin tutarını ve toplam üzerinde payını gösterir. Bu döküm, dilekçeye veya bilirkişi raporuna eklenmeye uygundur.
Önemli: Kademeli oranlar her yıl AAÜT yenilendiğinde değişebilir. Hüküm tarihinde yürürlükte olan tarife uygulanır.
Karşı vekalet ücreti — AAÜT m.13
AAÜT m.13/1, davada haklı çıkan tarafın vekiline, karşı tarafa yükletilecek vekalet ücreti olarak tarifenin asgarisini emreder. Karşı vekalet ücreti avukata aittir; müvekkille avukat arasında ücret sözleşmesi yapılmış olsa dahi mahkeme tarafından karşı tarafa yükletilen ücret üzerinde yine avukat hak sahibidir (Avukatlık K. m.164/son).
Hesaplayıcıda "Karşı vekalet ücreti hesapla" seçeneği işaretlendiğinde tarifenin alt-üst sınırı arasında bir aralık döndürülür. Mahkeme bu aralıkta takdir yetkisini kullanır; çoğu zaman alt sınırdır.
Kısmen kabul, kısmen red — m.21
Dava kısmen kabul, kısmen reddedilirse AAÜT m.21 uyarınca her iki taraf vekiline ayrı ayrı vekalet ücreti hükmedilir: kabul edilen kısım üzerinden davacı vekiline, reddedilen kısım üzerinden davalı vekiline.
BaroCep hesaplayıcısında bu senaryoyu uygulamak için "Kısmen kabul / kısmen red" alanına kabul tutarını gir; sistem reddedilen kısmı dava değerinden çıkararak iki ayrı nispi hesap yapar. Sonuçta her iki tarafın yükümlülüğünü görürsün.
İcra dairesinde vekalet ücreti — AAÜT m.11
İcra dairesinde takip dosyası açıldığında borçludan alınmasına karar verilen vekalet ücreti, takip türüne göre farklılaşır. İlamsız icra ve kambiyo senedine dayalı takiplerde tahsil edilen tutara göre tarifenin nispi oranı uygulanır; ancak tarifenin maktu ücretinden az olamaz (m.11/1).
Hesaplayıcı, "İcra dairesi" modunda alacak tutarına göre nispi sonucu üretir ve aynı zamanda tarifedeki maktu icra ücretiyle karşılaştırır; hangisi yüksekse onu sonuç olarak döndürür.
Seri davalar — AAÜT m.22
Aynı avukat tarafından aynı mahkemede aynı gün açılan ve aynı konuya ilişkin davalar seri davadır. AAÜT m.22 uyarınca seri davaların 1-3. dosyaları için tarifenin tamamı; 4-20. dosyaları için %20 indirimli; 21. dosyadan itibaren ise %30 indirimli ücret uygulanır.
Hesaplayıcı, dosya sayısını sorduğun kutuda 1, 5, 25 gibi farklı değerleri girerek seri dava senaryosunda dosya başına ortalama ücreti ve toplam ücreti görmeni sağlar.
KDV, stopaj ve serbest meslek makbuzu
Avukatlık hizmeti serbest meslek faaliyetidir. Müvekkilden tahsil edilen vekalet ücreti üzerinden %20 KDV (genel oran) hesaplanır ve serbest meslek makbuzu düzenlenir. Müvekkil gerçek kişi ve işletme/ticari faaliyet için işlemiyorsa stopaj söz konusu olmaz; tüzel kişi veya tacir ise %20 stopaj kesintisi yapılır.
Hesaplayıcı "KDV dahil" ve "KDV hariç" sonuçlarını yan yana gösterir; serbest meslek makbuzuna yazılacak ara toplam ve KDV satırlarını ayrı ayrı verir.
Not: Karşı vekalet ücreti, dava sonunda mahkemece karşı tarafa yükletilen ücrettir ve avukat tarafından ayrıca tahsil edildiğinde serbest meslek makbuzu düzenlenir; bu durumda KDV yine hesap dışıdır, ücret tutarı üzerinden eklenir.
Sık yapılan 5 hata
- Eski tarife uygulamak. Hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT esas alınır; dava açılış tarihi değildir.
- Maktu alt sınırı atlamak. Nispi hesap sonucu maktudan düşükse, tarifenin maktu vekalet ücreti uygulanır.
- Karşı vekaleti müvekkille karıştırmak. Karşı vekalet ücreti avukata aittir (Avukatlık K. m.164/son).
- İcra ücretinde nispi-maktu kıyas yapmamak. AAÜT m.11 her iki yöntemin yüksek olanını esas alır.
- Seri dava indirimini unutmak. Bir mahkemede çok dosya açıldıysa m.22 indirimleri uygulanmalıdır.