Kanun yolu sürelerinin yanlış hesaplanması, dosyada esastan haklı olan tarafın yargılamayı kaybetmesine yol açar. Hukuk yargılamasında HMK, ceza yargılamasında CMK farklı süreler ve farklı başlangıç anları öngörür. Bu yazı iki yargı kolundaki düzenlemeyi yan yana okumayı kolaylaştırır.
Hukuk yargılaması — HMK
- İstinaf (m.345): Kararın tebliğinden itibaren 2 hafta.
- Temyiz (m.361): Bölge Adliye Mahkemesi kararının tebliğinden itibaren 2 hafta.
- Cevap dilekçesi (m.127): Dava dilekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta; mahkeme bir defaya mahsus en fazla bir ay ek süre verebilir.
Ceza yargılaması — CMK
- İstinaf (m.273): Karar yüzde okunmuşsa (tefhim) o tarihten; yokluğunda verilmişse tebliğden itibaren 7 gün.
- Temyiz (m.291): Bölge Adliye Mahkemesi kararının tebliğinden itibaren 15 gün.
Tefhim ile tebliğ farkı
Ceza yargılamasında karar genellikle duruşmada yüze karşı okunur (tefhim). Süre bu durumda tefhim tarihinden itibaren işlemeye başlar. Sanığın yokluğunda verilen veya gerekçeli karara dayalı süreler için tebliğ tarihi başlangıç olur. Hukuk yargısında ise süre kural olarak gerekçeli kararın tebliğinden işlemeye başlar.
Adli tatil uzatması
Hem hukuk hem ceza yargısında adli tatil 20 Temmuz - 31 Ağustos arasındaki dönemdir. Süresi adli tatile rastlayan işler için:
- HMK m.104: 7 gün ek süre.
- CMK m.331: 3 gün ek süre.
Ek süre sonrası hafta sonu/tatil ötelemesi (HMK m.93 kıyasen) uygulanabilir.
Karşılaştırma tablosu
| Yargı kolu | İstinaf | Temyiz | Adli tatil ek |
|---|---|---|---|
| Hukuk (HMK) | 2 hafta | 2 hafta | 7 gün |
| Ceza (CMK) | 7 gün | 15 gün | 3 gün |
| İdari yargı (İYUK) | 30 gün* | 30 gün* | 7 gün |
*İYUK'ta süreler 30 gün olmakla birlikte; vergi yargısı, asgari ücret tespit komisyonu ve özel düzenlemeler için ayrı süreler vardır. İYUK m.61 uyarınca idari yargı adli tatili 1 Ağustos - 5 Eylül arasıdır.
Pratik kontrol listesi
- Hangi yargı kolundayız? (HMK / CMK / İYUK)
- Karar tefhim mi tebliğ mi edildi?
- Süre türü gün mü, hafta mı?
- Adli tatil penceresine giriyor mu?
- Son gün hafta sonu mu?
Bu sıralamayla BaroCep süre hesaplayıcısında ilgili kuralı seçtiğinde sonuç otomatik üretilir.
Önemli: Süre değişiklikleri yıllar içinde olabiliyor. 2016 sonrasında istinaf yapılan değişikliklerle ceza ve hukukta farklı süreler getirilmiştir; eski içtihatları yorumlarken yürürlükteki süreyi kontrol edin.