Ticari işlerde uygulanan temerrüt faizi, 3095 sayılı Kanun'un 2/2 maddesinde düzenlenir. Oran, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) avans faiz oranı esas alınır ve değişimler resmî duyurularla ilan edilir.
Ticari iş niteliği şart
Ticari avans faizi uygulanabilmesi için:
- İki tarafın tacir olması (TTK m.12).
- Uyuşmazlığın ticari iş niteliğinde olması (TTK m.3, m.19).
Bu şartlar sağlanmıyorsa yasal faiz (3095 s.K. m.1) uygulanır.
Oran değişimleri ve dönem parçalama
TCMB avans faiz oranı yıl içinde birden çok kez değişebilir. Borç süresi içinde değişim olmuşsa dönem parçalanır ve her parça için o tarihte yürürlükteki oran uygulanır. BaroCep faiz hesaplayıcısı TCMB'den gelen tarihli oran tablosuyla bu işlemi otomatik yapar.
Pratik tablo — örnek dönem
| Tarih | TCMB avans oranı |
|---|---|
| 01.01.2024 | %50,75 |
| 01.03.2024 | %50,75 |
| 01.07.2024 | %50,75 |
| 01.01.2025 | %51 (örnek) |
Bu tablo örnektir; güncel oranı resmî TCMB duyurusundan teyit edin.
Yargıtay ilkeleri
- Ticari avans faizi yalnızca her iki tarafın tacir olduğu hallerde uygulanır; tek tarafı tacir olan işlerde uygulanmaz.
- Yabancı para alacaklarında ticari avans faizi uygulanmaz; 3095 s.K. m.4/a'daki özel hüküm geçerlidir.
- Sözleşme ile daha yüksek temerrüt faizi öngörülebilir; bu durumda sözleşmedeki oran esas alınır (TBK m.120, TTK m.20).
Pratik öneri: İcra emrinde ticari avans faizi talep edilirken işlemiş ve takip sonrası faiz ayrı kalem olarak yazılır. Dönem dökümünü icra dosyasına eklemek itiraz hâlinde mahkemenin işini kolaylaştırır.